Evlilik Öncesi Süreçleri: Konuşulması Gerekenler
Evlilik hazırlığı denildiğinde çoğu insanın aklına önce düğün salonu, davetli listesi, ev eşyaları ve nerede yaşanacağı gelir.
Hangi masa düzeni daha güzel olacak? Balayı için nereye gidilecek? Mobilyaları kim seçecek? Düğün kalabalık mı olacak, daha sade mi?
Bunların hepsi anlaşılır ve zaman zaman oldukça yorucu hazırlıklardır. Ancak düğüne hazırlanmakla evliliğe hazırlanmak aynı şey değildir.
Düğün bir gündür. Evlilik ise iki insanın alışkanlıklarını, beklentilerini, ailelerini, maddi koşullarını, korkularını ve gelecek planlarını aynı yaşamın içinde buluşturmaya çalıştığı uzun bir süreçtir.
Bu nedenle evlilik öncesinde yalnızca “Birbirimizi seviyor muyuz?” sorusunu sormak yeterli olmayabilir.
Şu sorular da önemlidir:
Birbirimizle anlaşamadığımızda nasıl davranıyoruz?
Para konusunda benzer beklentilere sahip miyiz?
Ailelerimizin ilişkimize ne kadar dâhil olmasını istiyoruz?
Çocuk sahibi olmak konusunda aynı yerde miyiz?
Ev içindeki sorumlulukları nasıl paylaşacağız?
Cinsellik ve yakınlık hakkında açıkça konuşabiliyor muyuz?
Birbirimizin bireysel alanına ne kadar izin verebiliyoruz?
Hayal ettiğimiz yaşamlar gerçekten birbirine uyuyor mu?
Bu soruların amacı ilişkide problem aramak değildir.
Tam tersine, evlilik öncesi süreçleri daha gerçekçi biçimde değerlendirmek; çiftin yalnızca güzel günlere değil, zorlanabileceği alanlara da birlikte bakabilmesini sağlar.
Evlilik Öncesi Süreçleri Neden Önemlidir?
Bir ilişki evlilik kararı alındığında yalnızca daha ciddi bir hâle gelmez. Aynı zamanda geleceğe ilişkin beklentiler de daha görünür olmaya başlar.
Sevgililik döneminde çok önemli görünmeyen bazı farklılıklar, ortak bir yaşam kurulurken daha fazla hissedilebilir.
Örneğin biri ailesiyle her gün görüşmeyi doğal bulurken diğeri daha bağımsız bir yaşam isteyebilir. Biri kazandığı parayı ortak bütçenin parçası olarak görürken diğeri maddi özgürlüğünü korumak isteyebilir. Biri tartışmaları hemen konuşmak isterken diğeri sakinleşmek için zamana ihtiyaç duyabilir.
Bu farklılıkların bulunması, çiftin uyumsuz olduğu anlamına gelmez.
Önemli olan, farklılıkların konuşulabilir olmasıdır.
Çünkü evlilikte her konuda aynı düşünmekten daha önemli bir şey varsa o da aynı düşünmediğinizde birbirinize nasıl davrandığınızdır.
Sağlıklı bir evlilik, hiç anlaşmazlık yaşamayan iki insanın ilişkisi değildir. Anlaşmazlık yaşadığında birbirini küçümsemeden konuşabilen, sorunun karşı taraf değil birlikte ele alınması gereken bir durum olduğunu hatırlayabilen iki insanın ortaklığıdır.
Evliliğe Hazır Olmak Ne Anlama Gelir?
Evliliğe hazır olmak, bütün sorunlarınızı çözmüş olmak veya gelecekte hiç zorlanmayacağınızdan emin olmak değildir.
Kimse evliliğe tamamen hazır, kusursuz ve bütün cevapları bulmuş biçimde başlamaz.
Hazır olmak daha çok şu becerilerle ilgilidir:
Kendi ihtiyaçlarını fark edebilmek
İhtiyaçlarını karşı tarafı suçlamadan ifade edebilmek
Partnerinin farklı düşünmesine tahammül edebilmek
Gerektiğinde özür dileyebilmek
Sınır koyabilmek ve karşı tarafın sınırına saygı gösterebilmek
Ortak kararların sorumluluğunu alabilmek
Zor konuları sürekli ertelememek
Değişebilecek koşullara birlikte uyum sağlayabilmek
Bazen çiftler uzun süredir birlikte oldukları için birbirlerini zaten tamamen tanıdıklarını düşünebilir.
Ancak bir insanı tanımak yalnızca neleri sevdiğini, nasıl kahve içtiğini veya hangi filmi izlemekten hoşlandığını bilmek değildir.
Onun stres altında nasıl davrandığını, öfkelendiğinde ne yaptığını, para kaygısıyla nasıl baş ettiğini, ailesine sınır koyup koyamadığını ve kendisini kırılmış hissettiğinde iletişimi sürdürüp sürdüremediğini de görebilmektir.
Evlilik Öncesinde Konuşulması Gereken Konular
Evlilik öncesinde konuşulabilecek her konuyu tek bir listeye sığdırmak mümkün değildir. Her çiftin yaşam koşulları, değerleri ve hassasiyetleri farklıdır.
Yine de bazı temel alanların açıkça konuşulması, gelecekte ortaya çıkabilecek belirsizlikleri azaltabilir.
1. Evlilikten ne bekliyorsunuz?
“Evlenmek istiyorum” cümlesi iki insan için aynı anlama gelmeyebilir.
Bir kişi için evlilik; güvenli bir yuva kurmak, çocuk sahibi olmak ve hayatı birlikte planlamak anlamına gelebilir. Diğeri için daha çok duygusal bağlılık, yol arkadaşlığı ve birlikte gelişmek anlamına gelebilir.
Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
Evlilik benim için ne ifade ediyor?
Eş olmak nasıl bir sorumluluk taşıyor?
Evlendikten sonra hayatımızda neyin değişmesini bekliyorum?
Partnerimden hangi konularda destek bekliyorum?
İyi bir eşin nasıl davranması gerektiğine dair düşüncelerim nereden geliyor?
Bazen çiftler birbirlerini değil, zihinlerindeki “eş” rolünü sevmeye veya değiştirmeye çalışabilir.
Bu nedenle yalnızca ne beklediğinizi değil, bu beklentinin ne kadar gerçekçi olduğunu da konuşmak önemlidir.
2. İletişim ve tartışma biçiminiz
Her çift zaman zaman tartışabilir. Asıl belirleyici olan tartışmanın varlığı değil, nasıl yaşandığıdır.
Bazı insanlar sorun çıktığında hemen konuşmak ister. Bazıları ise düşüncelerini toparlamak ve sakinleşmek için zamana ihtiyaç duyar. Bu iki ihtiyaç birbirine anlatılmadığında biri kendisini terk edilmiş, diğeri ise baskı altında hissedebilir.
Şunları değerlendirebilirsiniz:
Öfkelendiğimizde sesimizi yükseltiyor muyuz?
Küslüğü veya sessizliği ceza gibi kullanıyor muyuz?
Eski hataları her tartışmada yeniden gündeme getiriyor muyuz?
Birbirimizin hassas noktalarını tartışma sırasında silah hâline getiriyor muyuz?
Sakinleştikten sonra konuşmaya geri dönebiliyor muyuz?
Haksız olduğumuzu fark ettiğimizde özür dileyebiliyor muyuz?
“Tartışmayalım” demek her zaman çözüm değildir. Bazen hiç tartışmayan çiftler sorunlarını çözmüş değil, yalnızca konuşmaktan vazgeçmiş olabilir.
Amaç çatışmayı ortadan kaldırmak değil; çatışmanın ilişkiye zarar vermeden yönetilebilmesini sağlamaktır.
3. Maddi konular ve para yönetimi
Para, yalnızca ekonomik bir konu değildir. Güven, özgürlük, kontrol, sorumluluk ve gelecek kaygısıyla da ilişkilidir.
Bu nedenle çiftlerin maddi konuları evlilikten önce konuşması romantizmi bozmaz. Aksine ortak yaşamın gerçeklerine birlikte bakabilmelerini sağlar.
Konuşulması faydalı olabilecek başlıklar şunlardır:
Gelirler ve mevcut borçlar
Kredi kartı ve harcama alışkanlıkları
Ortak hesap veya ayrı hesap beklentisi
Aylık tasarruf hedefi
Büyük harcamalarda karar yöntemi
Ailelere yapılacak maddi destek
Ev, araba veya yatırım planları
İşsizlik ya da gelir kaybı durumunda izlenecek yol
Bir tarafın bütün maddi sorumluluğu üstlenmesi veya diğer tarafın gelir ve borçlar hakkında bilgi vermemesi zamanla güç dengesizliği yaratabilir.
Önemli olan herkesin aynı miktarda para kazanması değil; maddi gerçeklerin şeffaf olması ve kararların karşılıklı alınmasıdır.
4. Aileler ve sağlıklı sınırlar
Evlilik iki insan arasında kurulur; ancak her iki insan da kendi ailesinden öğrendiği ilişki biçimlerini beraberinde getirir.
Bayramların nerede geçirileceği, ailelerin ne sıklıkta ziyaret edileceği, habersiz ziyaretlere nasıl yaklaşılacağı ve özel meselelerin ailelerle paylaşılıp paylaşılmayacağı küçük ayrıntılar gibi görünebilir.
Fakat sınırlar net olmadığında bu konular zamanla büyük güç mücadelelerine dönüşebilir.
Şu sorular üzerinde konuşabilirsiniz:
Ailelerimiz ilişkimizi ne ölçüde etkileyebilir?
Yaşadığımız tartışmaları ailelerimize anlatacak mıyız?
Aileler evimize habersiz gelebilir mi?
Bayram ve tatil programlarını nasıl belirleyeceğiz?
Ailelerden biri maddi veya pratik destek verdiğinde kararlarımıza karışabilir mi?
Bir aile üyesi eşimize saygısız davrandığında nasıl bir tutum alacağız?
Sağlıklı sınır, ailelerden kopmak anlamına gelmez.
Çiftin kendi karar alanını oluşturması ve her iki tarafın da gerektiğinde kendi ailesine karşı bu ortak alanı koruyabilmesidir.
5. Ev işleri ve günlük yaşam
Birlikte güzel vakit geçirmek ile aynı evin sorumluluğunu paylaşmak birbirinden farklı deneyimlerdir.
Yemek, temizlik, çamaşır, alışveriş, faturalar, evcil hayvanlar ve günlük planlama görünmeyen bir emek oluşturabilir. Bu sorumlulukların kendiliğinden ve adil biçimde paylaşılacağını düşünmek ileride hayal kırıklığı yaratabilir.
“Yardım etmek” ile “ortak sorumluluk almak” arasındaki farkı konuşmak önemlidir.
Ev işleri yalnızca bir kişinin görevi olup diğerinin zaman zaman destek verdiği işler olarak görülüyorsa eşitlik duygusu zedelenebilir.
İş bölümü her zaman yüzde elli–yüzde elli olmak zorunda değildir. Dönemsel koşullara göre değişebilir. Ancak iki tarafın da yapılan emeği görmesi ve paylaşımın adil olduğunu hissetmesi gerekir.
6. Çocuk sahibi olmak
Çocuk konusu, evlilikten sonra kendiliğinden çözülecek bir ayrıntı değildir.
Bir taraf kesinlikle çocuk isterken diğer taraf istemiyorsa, bu farklılığı sevgiyle veya zamanla kolayca değiştirmek mümkün olmayabilir.
Şu başlıkların açıkça konuşulması önemlidir:
Çocuk istiyor muyuz?
Kaç çocuk düşünüyoruz?
Ne zaman çocuk sahibi olmak istiyoruz?
Çocuk sahibi olunamazsa hangi seçenekleri değerlendirebiliriz?
Bakım sorumluluğu nasıl paylaşılacak?
Eğitim ve disiplin anlayışımız nasıl?
Aile büyükleri çocuk bakımına ne kadar dâhil olacak?
Ebeveynlerden biri çalışmaya ara verecek mi?
“Evlendikten sonra fikri değişir” düşüncesi, önemli bir uyuşmazlığın üzerini örtebilir.
Karşınızdaki kişiyi gelecekte dönüşeceğini düşündüğünüz kişi üzerinden değil, bugün ifade ettiği ihtiyaç ve değerler üzerinden değerlendirmek daha gerçekçidir.
7. Cinsellik ve duygusal yakınlık
Cinsellik hakkında konuşmak bazı çiftler için zor veya utandırıcı olabilir. Ancak konuşulmayan beklentiler zamanla yanlış anlaşılmalara dönüşebilir.
Sağlıklı cinsellik için herkes adına geçerli tek bir sıklık veya biçim yoktur.
Önemli olan iki tarafın da kendisini güvende hissetmesi, rızanın her zaman temel alınması ve ihtiyaçların küçümsenmeden konuşulabilmesidir.
Şu sorular yardımcı olabilir:
Yakınlık bizim için ne ifade ediyor?
Cinsel beklentilerimizi konuşabiliyor muyuz?
İstek farklılıkları yaşandığında bunu kişisel bir reddedilme olarak mı algılıyoruz?
Sınırlarımızı rahatça ifade edebiliyor muyuz?
Cinsellikle ilgili korku, kaygı veya geçmiş deneyimlerimizi paylaşabiliyor muyuz?
Sevgi ve yakınlığı cinsellik dışında nasıl gösteriyoruz?
Cinsellik yalnızca fiziksel bir paylaşım değildir. Güven, görülme, kabul edilme ve duygusal yakınlıkla da bağlantılı olabilir.
8. Kariyer, yaşanacak yer ve gelecek planları
İki insan birbirini sevse bile hayal ettikleri yaşamlar birbirinden oldukça farklı olabilir.
Biri büyük şehirde kariyerini geliştirmek isterken diğeri daha sakin bir yerde yaşamak isteyebilir. Biri yurt dışına taşınmayı planlarken diğeri ailesinden uzaklaşmak istemeyebilir.
Bu nedenle aşağıdaki konuların konuşulması faydalıdır:
Nerede yaşamak istiyoruz?
Kariyer değişikliği veya taşınma durumunda nasıl karar vereceğiz?
Birimizin işi diğerinden sürekli öncelikli mi olacak?
Bireysel hedeflerimizi sürdürmek için birbirimize nasıl alan açacağız?
Beş yıl sonra nasıl bir yaşam hayal ediyoruz?
Yaşlanan aile üyelerinin bakımında nasıl sorumluluk alacağız?
Aynı geleceği hayal etmek zorunda değilsiniz. Ancak farklı gelecek hayallerinin ortak bir yaşamda buluşup buluşamayacağını dürüstçe değerlendirmek gerekir.
Evlilik Öncesi Konuşma Haritası
Aşağıdaki grafik, çiftlerin evlilik öncesinde değerlendirebileceği temel alanları özetlemektedir:
Konuşma alanı | Temel soru |
İletişim | Anlaşamadığımızda birbirimize nasıl davranıyoruz? |
Para | Gelir, borç, harcama ve tasarruf konusunda ne bekliyoruz? |
Aileler | Ortak yaşamımızın sınırlarını kim ve nasıl koruyacak? |
Günlük yaşam | Ev içi sorumlulukları nasıl paylaşacağız? |
Çocuk | Çocuk sahibi olma ve ebeveynlik konusunda aynı yerde miyiz? |
Yakınlık | Duygusal ve cinsel ihtiyaçlarımızı açıkça konuşabiliyor muyuz? |
Gelecek | Kariyer, şehir ve yaşam biçimi planlarımız uyuşuyor mu? |
Bireysel alan | Evlilik içinde ayrı birer insan kalabilmeye izin verebiliyor muyuz? |
Evlilik Öncesinde Kendinize Sorabileceğiniz Sorular
Bazen partnerimizle ilgili sorular sormak daha kolaydır:
“Beni gerçekten seviyor mu?”
“İyi bir eş olur mu?”
“Ailesine sınır koyabilir mi?”
Ancak evlilik öncesi süreçleri değerlendirirken yalnızca karşımızdaki kişiye değil, kendimize de bakmamız gerekir.
Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
Bu evliliği gerçekten istediğim için mi, yalnız kalmaktan korktuğum için mi düşünüyorum?
Partnerimi olduğu hâliyle kabul ediyor muyum, yoksa evlendikten sonra değişmesini mi bekliyorum?
İlişkide kendim gibi davranabiliyor muyum?
İhtiyaçlarımı söylediğimde dinleniyor ve önemseniyor muyum?
Hayır dediğimde sınırıma saygı gösteriliyor mu?
Tartışmalarımız bir çözüme ulaşıyor mu, yoksa aynı döngü sürekli tekrarlanıyor mu?
Partnerimin yanında kendimi güvende hissediyor muyum?
Kararlarımı suçluluk veya korku nedeniyle mi değiştiriyorum?
İlişkinin sorumluluğunu iki kişi mi taşıyoruz?
Bu ilişki içinde kendimi küçültmek veya sürekli ispatlamak zorunda kalıyor muyum?
Bu sorulara verilen tek bir cevap evlenip evlenmemeniz gerektiğini belirlemez.
Ama bazı cevaplar sizi düşündürüyorsa onları “Evlendikten sonra düzelir” diyerek ertelemek yerine ilişkinin içinde konuşmak daha sağlıklı olabilir.
Evlilik Öncesinde Dikkat Edilmesi Gereken İşaretler
Her tartışma ilişkinin sağlıksız olduğunu göstermez. Her farklılık da ayrılık nedeni değildir.
Ancak bazı davranışların sürekli tekrarlanması önemsenmelidir:
Hakaret, aşağılama veya küçük düşürme
Yoğun kıskançlığın sevgi olarak sunulması
Telefonun, sosyal çevrenin veya giyimin kontrol edilmesi
Maddi bilgilerin saklanması
Borçlar konusunda dürüst olunmaması
Ailelerin ilişki kararlarını sürekli belirlemesi
Cinsel sınırlara saygı gösterilmemesi
Küslük ve sessizliğin cezalandırma amacıyla kullanılması
Öfke sırasında tehdit veya fiziksel şiddet
Her problemin sorumluluğunun tek kişiye yüklenmesi
Partnerin arkadaşlarından ve ailesinden uzaklaştırılması
“Evlenince değişirim” sözü dışında somut bir değişim görülmemesi
Özellikle tehdit, takip, ekonomik kontrol, fiziksel şiddet veya cinsel zorlama varsa öncelik düğün planını sürdürmek değil, güvenliği sağlamak ve uygun profesyonel ya da hukuki desteğe ulaşmaktır.
Sevgi, korku içinde yaşamanızı gerektirmez.
Nişanlılık Döneminde Kavga Etmek Normal mi?
Nişanlılık ve düğün hazırlığı çiftler için stresli olabilir.
Bütçe, ailelerin beklentileri, davetli listesi, ev kurma süreci ve zaman baskısı daha önce görünmeyen bazı farklılıkları ortaya çıkarabilir.
Bu dönemde tartışma yaşanması tek başına ilişkinin kötü olduğu anlamına gelmez.
Ancak şu ayrım önemlidir:
Tartışıyor olmanız başka bir şeydir; tartışmalar sırasında birbirinize zarar vermeniz başka bir şeydir.
Bir tartışmanın ardından sakinleşebiliyor, birbirinizi dinleyebiliyor, sorumluluk alabiliyor ve ortak bir çözüm üretebiliyorsanız bu çatışma ilişkinin gelişmesine katkı sağlayabilir.
Fakat aynı problem sürekli yaşanıyor, her konuşma hakarete dönüşüyor veya taraflardan biri korktuğu için sessiz kalıyorsa sorunun yalnızca düğün stresi olduğunu düşünmek yeterli olmayabilir.
Evlilik Öncesi Danışmanlık Ne Sağlar?
Evlilik öncesi danışmanlık, çiftlere evlenip evlenmemeleri gerektiğini söyleyen bir karar makamı değildir.
Amaç çiftin iletişim biçimini, beklentilerini, hassasiyetlerini ve zorlanabileceği alanları daha yakından görebilmesini sağlamaktır.
Danışmanlık sürecinde şu konular ele alınabilir:
İletişim ve çatışma çözme biçimleri
Ailelerden getirilen ilişki modelleri
Para ve sorumluluk paylaşımı
Ailelerle kurulacak sınırlar
Çocuk sahibi olma beklentileri
Duygusal ve cinsel yakınlık
Güven ve bağlılık
Bireysel alan ile ortak yaşam arasındaki denge
Evlilik öncesi destek almak, ilişkide mutlaka büyük bir problem olduğu anlamına gelmez.
Bazen çiftler ilişkilerinin güçlü yanlarını görmek, konuşmakta zorlandıkları konular için güvenli bir alan oluşturmak ve evlilik sürecine daha bilinçli hazırlanmak amacıyla da destek alabilir.
Sık Sorulan Sorular
Evlilik öncesi ne kadar süre sevgili kalınmalıdır?
Herkes için geçerli ideal bir süre yoktur. Birlikte geçirilen sürenin uzunluğundan çok, ilişkinin farklı koşullarda nasıl yaşandığı önemlidir. Partnerinizi yalnızca keyifli zamanlarda değil; stres, hayal kırıklığı, aile sorunları ve maddi güçlükler sırasında da gözlemleyebilmek daha anlamlıdır.
Evlenmeden önce birlikte yaşamak gerekli midir?
Bu karar çiftin değerlerine, yaşam koşullarına ve kişisel tercihlerine bağlıdır. Birlikte yaşamak günlük alışkanlıkları görmeye yardımcı olabilir; ancak tek başına sağlıklı bir evliliği garanti etmez. Birlikte yaşamayan çiftler de günlük düzen, sorumluluklar ve beklentiler hakkında açık konuşmalar yapabilir.
Evlilik öncesi bütün maddi bilgiler paylaşılmalı mı?
Ortak yaşamı etkileyebilecek gelir, borç, kredi, düzenli ödeme ve maddi sorumlulukların dürüstçe konuşulması önemlidir. Gizlenen büyük borçlar veya finansal yükümlülükler evlilikte güven sorununa dönüşebilir.
Aileler evlilik kararına ne kadar karışmalı?
Aileler fikirlerini paylaşabilir ve çift için önemli bir destek kaynağı olabilir. Ancak evlilik kararının ve ortak yaşamla ilgili temel seçimlerin sorumluluğu çifte ait olmalıdır. Aile görüşü almak ile karar yetkisini aileye bırakmak aynı şey değildir.
Evlilik öncesi danışmanlığa ne zaman gidilir?
Evlilik kararı alındığında, nişanlılık döneminde veya çift aynı konularda tekrar tekrar zorlanmaya başladığında destek alınabilir. Danışmanlık için ilişkinin kriz noktasına gelmesini beklemek gerekmez.
Evlilikten önce yaşanan sorunlar evlendikten sonra düzelir mi?
Bazı sorunlar farkındalık, iletişim ve davranış değişikliğiyle çözülebilir. Ancak yalnızca nikâhın kıyılması bir ilişki örüntüsünü kendiliğinden değiştirmez. Değişim için problemin kabul edilmesi ve iki tarafın da sorumluluk alması gerekir.
Evlilik Birbirini Tamamlamak Değil, Birlikte Yaşam Kurmaktır
Evlilik öncesi süreçleri değerlendirmenin amacı ilişkinizde kusur aramak değildir.
Amaç, sevginin yanına gerçekçiliği de koyabilmektir.
Birbirinizi sevmeniz çok değerlidir. Fakat uzun süreli bir ortaklık için sevginin yanında iletişim, güven, saygı, sorumluluk, sınırlar ve birlikte karar alabilme becerisi de gerekir.
Evlilik iki eksik insanın birbirini tamamlaması değildir.
Kendi ihtiyaçları, sınırları ve geçmişleri bulunan iki yetişkinin ortak bir yaşam kurmaya çalışmasıdır.
Bu yaşamın içinde her zaman aynı fikirde olmayabilirsiniz. Zaman zaman yorulabilir, birbirinizi yanlış anlayabilir veya bazı konularda yeniden uzlaşmanız gerekebilir.
Önemli olan ilişkinin içinde şu duyguyu koruyabilmektir:
“Bu sorunda birbirimize karşı değil, yan yana durabiliyor muyuz?”
Çünkü evliliğe hazırlanmak yalnızca aynı eve taşınmaya hazırlanmak değildir.
Birlikte değişmeye, konuşmaya, sorumluluk almaya ve birbirinizin ayrı birer insan olarak kalmasına izin vermeye hazırlanmaktır.
Yorumlar